عوارض کامپوزیت برای دندان چیست؟‌

عوارض کامپوزیت برای دندان

با وجود اینکه عوارض ناشی از کامپوزیت دندان بسیار نادر هستند، اما ممکن است به دلایل مختلفی مشکلاتی مانند تغییر رنگ دندان، التهاب لثه و پوسیدگی ایجاد شود. وجود لکه‌ها، شکستگی‌ها یا ترک‌ها بر روی دندان‌ها، افزایش فاصله بین آن‌ها یا کج بودن دندان‌ها می‌تواند زیبایی لبخند را تحت تأثیر قرار دهد. خوشبختانه، دندانپزشکان با استفاده از روش‌هایی نظیر کامپوزیت دندان می‌توانند در یک جلسه این نواقص را برطرف کنند. در ادامه می‌خواهیم بدانیم که عوارض کامپوزیت برای دندان چیست‌

آشنایی با عوارض کامپوزیت برای دندان

کامپوزیت ونیر دارای مزایای فراوانی است که شامل بهبود مشکلات دندانی مانند ساییدگی، لب پریدگی، تغییر رنگ، فاصله‌های موجود بین دندان‌ها و… می‌شود. با این حال، این روش نیز دارای معایب و عوارض خاصی است. هرچند که عوارض ناشی از کامپوزیت ونیر به طور کلی زیاد نیست و بسیاری از این مسائل قابل پیشگیری و درمان هستند، اما بر عهده ما است که مضرات این روش را به مراجعینی که قصد دارند طرح لبخند خود را اصلاح کنند، اطلاع دهیم. از جمله مهم‌ترین عوارضی که ممکن است از استفاده از کامپوزیت دندان ناشی شود عبارتند از:

• طول عمر کامپوزیت نسبت به لمینت

لمینت سرامیکی یا پرسلین ونیر به لحاظ استحکام و مقاومت، برتری قابل توجهی نسبت به کامپوزیت ونیر دارد. به همین دلیل، دندانپزشکان به بیماران خود توصیه می‌کنند که برای ترمیم دندان‌های پشتی، از لمینت دندان بهره ببرند. هرچه روکش دندان از استحکام بیشتری برخوردار باشد، توانایی آن در برابر ضربات و دندان ‌قروچه افزایش می‌یابد، در حالی که مواد به کار رفته در کامپوزیت دندان از لحاظ مقاومت، ضعیف ‌تر هستند.

• تغییر رنگ ظاهری کامپوزیت

یکی از عوارض ناشی از استفاده از کامپوزیت دندان، تغییر رنگ تدریجی آن می‌باشد. رزین کامپوزیت به دلیل ساختار متخلخل خود، به مرور زمان تحت تأثیر مصرف مواد غذایی رنگی، دچار تغییر رنگ یا لکه ‌دار می‌شود. عواملی مانند سیگار کشیدن، نوشیدن چای، قهوه و نوشابه‌های گازدار می‌توانند باعث این تغییر رنگ در کامپوزیت دندانی شوند.

به طور کلی، پیش از انجام فرآیند کامپوزیت، دندانپزشک ابتدا دندان‌ها، لثه و فک بیمار را معاینه می‌کند تا در صورت وجود پوسیدگی یا مشکلات دیگر، آن‌ها را برطرف نماید. اگر این مراحل نادیده گرفته شود و کامپوزیت انجام گیرد، ممکن است عوارض خطرناکی برای فرد ایجاد شود.

• حساس بودن به گرما و سرما

یکی از عوارض کامپوزیت برای دندان که در برخی افراد مشاهده شود، بروز حساسیت به دماهای سرد و گرم است. این حساسیت ناشی از تراش دندان قبل از قرار دادن کامپوزیت می‌باشد. در روزهای ابتدایی پس از نصب کامپوزیت، بروز این حس کاملاً طبیعی است و جای نگرانی ندارد.

• التهاب و عفونت بافت لثه

به دلیل اینکه لثه‌ها برای سازگاری با روکش نیاز به زمان دارند، ممکن است برخی عوارض ناشی از کامپوزیت دندان بروز کند. بنابراین، دندانپزشک در ملاقات‌های بعدی به دقت به هرگونه التهاب یا ناراحتی خفیف تا شدید در ناحیه لثه توجه خواهد کرد.

• شکستن یا ترک خوردگی جزئی از عوارض کامپوزیت برای دندان 

کامپوزیت‌ها به طور کلی نسبت به دندان‌های طبیعی آسیب ‌پذیرتر هستند و ممکن است در برابر فشارهای شدید دچار ترک یا شکستگی شوند. عادت‌هایی نظیر گاز زدن به مواد غذایی سخت، جویدن یخ یا دندان ‌قروچه می‌توانند این وضعیت را تشدید نمایند. برای کاهش خطر آسیب و عوارض کامپوزیت برای دندان، بهتر است از اعمال فشار زیاد به دندان‌های کامپوزیت خود پرهیز کنید و در صورت ابتلا به دندان ‌قروچه، از گاردهای دندانی مخصوص بهره ببرید.

• پوسیده شدن دندان ها در صورت رعایت نکردن بهداشت دندان 

یکی از پیامدهای استفاده از کامپوزیت دندان که ممکن است به دلیل عدم رعایت اصول بهداشت دهان و دندان یا نصب نادرست به وجود آید، بروز پوسیدگی دندان‌ها است. اگر بیمار به شیوه‌ای مناسب نکات بهداشتی را دنبال نکند یا دندانپزشک ونیر را به درستی بر روی دندان قرار ندهد، فضایی برای رشد باکتری‌ها و تشکیل پلاک دندان فراهم می‌شود که در نهایت به ایجاد پوسیدگی منجر خواهد شد.

• افزایش خطر تروما

یکی از عواقب ناخوشایند ناشی از عوارض کامپوزیت برای دندان، احتمال آسیب به پالپ دندان است. در برخی مواقع، جهت انجام کامپوزیت ممکن است لازم باشد که مقداری از مینای دندان برداشته شود. در صورتی که این فرآیند به درستی انجام نشود، خطر صدمه به پالپ دندان وجود دارد. در چنین شرایطی، مراجعه فوری به دندانپزشک ضروری خواهد بود.

عوارض تراشیدن دندان ها بعد از نصب کردن کامپوزیت

بسیاری از افرادی که به استفاده از کامپوزیت ونیر برای بهبود ظاهر دندان‌های خود روی می‌آورند، تمایل دارند که هیچگونه تغییری در ساختار دندان‌هایشان ایجاد نشود. در این روش، معمولاً دندان‌ها تنها به میزان جزئی تراشیده می‌شوند، به گونه‌ای که می‌توان گفت تقریباً هیچ نوع تراشیدنی در این فرآیند وجود ندارد. با این حال، در مواردی که دندان‌ها بزرگ، برآمده، خشن و بلند بوده یا لکه‌ها به قدری شدید هستند که با لایه کامپوزیت پوشش داده نمی‌شوند، ناگزیر به تراشیدن مینای دندان خواهیم بود.

سوالی که برای بسیاری از بیماران مطرح می‌شود این است که عوارض ناشی از تراش دندان در روش کامپوزیت چیست؟ پاسخ این است که اگر این فرآیند توسط یک دندانپزشک ماهر و با تجربه انجام گیرد، معمولاً هیچ مشکلی به وجود نخواهد آمد. اما اگر تراش مینای دندان به دست فردی غیرماهر انجام شود، ممکن است عوارضی مانند ضعف ریشه دندان، عدم جایگزینی بافت سالم، افزایش خطر پوسیدگی و آسیب به ریشه دندان سالم بروز کند. به طور کلی، حساسیت دندان به دماهای گرم و سرد پس از تراش، یکی از عوارض شایع در افرادی است که از کامپوزیت و لمینت برای بهبود لبخند خود استفاده می‌کنند، اما معمولاً این مشکل به سرعت حل می‌شود.

روش های پیشگیری از عوارض کامپوزیت برای دندان

با رعایت چند نکته ساده، می‌توان به راحتی از عوارض کامپوزیت برای دندان جلوگیری کرد. حفظ بهداشت دهان و دندان، کلید اصلی برای افزایش عمر مفید کامپوزیت و جلوگیری از مشکلاتی نظیر التهاب و قرمزی لثه‌ها به شمار می‌ رود. همچنین، انجام مراقبت‌های پس از نصب کامپوزیت می‌تواند از بروز مشکلاتی مانند پوسیدگی دندان جلوگیری کند.

مراجعه به یک دندانپزشک متخصص و با تجربه در این حوزه، بهترین راهکار برای پیشگیری از عوارض مرتبط با کامپوزیت دندان است. تسلط و مهارت دندانپزشک در مراحل مختلف و نحوه اجرای صحیح کامپوزیت بسیار حائز اهمیت است. در صورتی که به دندانپزشک غیرماهر مراجعه شود و مراحل به درستی انجام نشود، خطر بروز عوارضی نظیر التهاب لثه و آسیب به دندان‌های طبیعی به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد.

چه افرادی باید از کامپوزیت کردن دندان های خود پرهیز کنند؟

عوارض استفاده از کامپوزیت دندان ممکن است در برخی افراد بر مزایای آن غلبه کند. به همین دلیل، پزشکانی مجرب مانند متخصص کامپوزیت در کرمانشاه با نام دکتر معصومه دولتیاری دندانپزشک مجرب تعیین می‌کند که چه کسانی نباید تحت درمان کامپوزیت قرار گیرند. افرادی که برای این روش مناسب نیستند شامل موارد زیر می‌شوند:
۱-  افرادی که به شدت سیگار یا قلیان مصرف می‌کنند یا الکل زیادی می‌نوشند، زیرا کامپوزیت به سرعت تحت تأثیر این مواد تغییر رنگ می‌دهد.

۲- افراد بی‌توجه به بهداشت دهان و دندان، که در رعایت بهداشت روزانه کوتاهی می‌کنند، نیز بهتر است از این درمان پرهیز کنند، چرا که این بی‌توجهی می‌تواند منجر به التهاب و قرمزی لثه‌ها و همچنین پوسیدگی دندان شود.

۳- علاوه بر این، کسانی که دندان‌هایشان به شدت پوسیده شده یا به بیماری‌های لثه مبتلا هستند، بهتر است از انجام کامپوزیت خودداری کنند.

۴- افرادی که در خواب دندان قروچه می‌کنند نیز گزینه مناسبی برای این درمان نخواهند بود، زیرا ساییدگی و فشار بر دندان‌ها می‌تواند باعث لب پر شدن و شکستن کامپوزیت شود.

همچنین، کامپوزیت برای اصلاح دندان‌های نامنظم کاربرد ندارد، بنابراین افرادی که دارای ردیف دندانی نامرتب و بیرون زده هستند، نمی‌توانند از این روش بهره‌مند شوند.

سخن پایانی

در این مقاله، کلینیک دندان پزشکی دکتر معصومه دولتیاری به تحلیل عوارض کامپوزیت برای دندان و روش‌های پیشگیری از آن اشاره کردیم. کامپوزیت، که نوعی رزین است، به منظور پنهان کردن نواقص ظاهری دندان‌ها و ایجاد ظاهری منظم برای آن‌ها به کار می‌رود. باوجود مزایای متعدد این ماده، مانند هر روش درمانی دیگری، کامپوزیت نیز ممکن است عوارضی به همراه داشته باشد که افرادی که قصد استفاده از آن را دارند، باید از این عوارض مطلع شوند و پس از آگاهی از آن‌ها، اقدام کنند. با این حال، با رعایت نکات بهداشتی و اجتناب از فشار بیش از حد به دندان‌ها می‌توان از بروز این عوارض جلوگیری کرد.